Bijlagen/overige informatie

Over dit verslag

De hoofddoelstelling van dit jaarverslag is het informeren van stakeholders (belanghebbenden) over de visie en activiteiten van GasTerra. Maatschappelijk verantwoord ondernemen is verankerd in het doen en laten van GasTerra; daarom rapporteert de onderneming de financiële en maatschappelijke resultaten en ambities in één jaarverslag.

Naast de jaarrekening en de gecombineerde controleverklaring omvat het GasTerra Jaarverslag 2017 andere informatie, die bestaat uit:

Reikwijdte

De reikwijdte van het verslag is GasTerra B.V. gevestigd te Groningen. Dit jaarverslag heeft betrekking op het kalenderjaar 2017. Het verslag over het kalenderjaar 2016 is gepubliceerd op 16 februari 2017.

Geïntegreerd verslag

De financiële, operationele en maatschappelijke informatie is verwerkt in een geïntegreerd verslag.

  • De financiële verantwoording is in overeenstemming met bepalingen van Titel 9, boek 2 van het Burgerlijk Wetboek.
  • De niet-financiële verantwoording is in overeenstemming met de richtlijnen van het Global Reporting Initiative (GRI) (Standards, Core Level).

Transparantie

Wij vinden het belangrijk om transparant te zijn over onze activiteiten. Daarom hanteren wij de best practices uit de Corporate Governance Code en nemen wij deel aan de Transparantiebenchmark van het Ministerie van Economische Zaken. Met het jaarverslag over 2016 scoorden wij hierop 168 punten (2015: 163 punten). 

Bepalen van de inhoud (materialiteit)

De materiële onderwerpen, die mede zijn bepaald door de uitkomsten van de stakeholderdialoog, bepalen in grote mate de inhoud en afbakening van onze verslaglegging.
De afgelopen jaren is voor de stakeholderdialoog een interne methodiek gehanteerd. Daarbij vertegenwoordigden medewerkers van GasTerra, zogenaamde ‘relatiemanagers’, één of meer stakeholders. Zij monitorden de mening en voorkeuren van die stakeholders. In 2017 hebben we deze methodiek geëvalueerd en gekozen voor een andere opzet, waarbij stakeholders rechtstreeks bevraagd werden door middel van een enquête. Daarnaast zijn met diverse stakeholders interviews gehouden, waarbij dieper werd ingegaan op de belangrijkste kwesties.

De stakeholdergroepen zijn dit jaar opnieuw gedefinieerd. In een aantal gevallen heeft de groep een andere naam gekregen of zijn groepen samengevoegd. De groep media is vervallen. Er zijn in totaal nu negen groepen.

Stakeholdergroepen 2016 Stakeholdergroepen 2017
Klanten Klanten
Personeel Medewerkers
Aandeelhouders Aandeelhouders
Producenten en leveranciers Producenten en transport
Bestuur en politiek Rijksoverheid en markttoezichthouders
Kennisinstellingen Kennis- en onderwijsinstellingen
Brancheorganisatie Brancheorganisaties
NGO's Maatschappelijke organisaties
Omwonenden en omgeving Regionale partijen
Autoriteit Consument en Markt Vervalt als aparte groep
Media Vervalt

Bij de uitvoering van de vorige stakeholderdialoog hebben wij gemerkt dat de definities van de onderwerpen niet eenduidig waren. Om die reden hebben we de lijst opnieuw samengesteld. Alle onderwerpen uit de lijst van vorig jaar zijn verwerkt in de nieuwe versie met uitzondering van het onderwerp Transparantie. Dit onderwerp is verweven in alle thema’s en wordt gezien als basiswaarde. GasTerra wil in alle gevallen zo helder en open mogelijk communiceren over zijn activiteiten en doelstellingen zonder echter zijn commerciële belangen en de privacy van medewerkers te schaden.

De volgende onderwerpen zijn in 2017 aan de stakeholders voorgelegd.

Onderwerpen stakeholderdialoog  
Contractuele verplichting De mate waarin GasTerra voldoet aan zijn contractuele verplichtingen door op elk moment van het jaar voldoende gas in portfolio te hebben
Economische prestatie De mate waarin GasTerra bijdraagt aan het bedrijfsresultaat van zijn aandeelhouders
Draagvlak voor werkzaamheden De mate waarin GasTerra draagvlak creëert voor zijn werkzaamheden
Duurzame inzetbaarheid De mate waarin GasTerra een goede werkomgeving creëert, met een daarbij passende cultuur en structuur, en medewerkers stimuleert om zich te ontwikkelen
Duurzame energievoorziening De mate waarin GasTerra bijdraagt aan de duurzame energievoorziening
Voldoen aan richtlijnen en kaders De mate waarin GasTerra ervoor kiest om te voldoen aan algemeen geldende richtlijnen en kaders, zoals bijvoorbeeld GRI, Sustainable Development Goals en ISO-normen
Interne voetafdruk De mate waarin GasTerra de eigen voetafdruk op het milieu minimaliseert
Kennis De mate waarin GasTerra kennis verwerft, ontwikkelt en deelt
Betrokkenheid bij de regio ​De mate waarin GasTerra betrokken is bij de regio Noord Nederland

De nieuwe kwantitatieve en kwalitatieve aanpak van de stakeholderdialoog levert een aantal onderwerpen op die de stakeholders vanwege de economische, ecologische of sociale impact als materieel beschouwen voor GasTerra.

De directie van GasTerra heeft het belang dat stakeholders hechten aan de onderwerpen geconfronteerd met het belang dat GasTerra eraan hecht. Dit resulteert in vijf materiële onderwerpen; contractuele verplichting, economische prestatie, draagvlak voor werkzaamheden, duurzame inzetbaarheid en duurzame energievoorziening. Deze onderwerpen vormen de basis voor het bestuursverslag. Het verslag is zo ingedeeld dat we op elk materieel onderwerp over de ontwikkelingen in 2017 rapporteren en de doelstellingen voor 2018 formuleren.

In onderstaand overzicht wordt op hoofdlijnen weergegeven hoe naast de stakeholderdialoog de relatie met stakeholders wordt geborgd.

Stakeholdergroep Voorbeeld Interactie via
Klanten Energiebedrijven en -centrales, industrieën, exportklanten Overleg accountmanagers, relatie-evenement, periodiek klanttevredenheidsonderzoek, stakeholderdialoog 2017
Medewerkers Ondernemingsraad, vakbond Regulier overleg, intranet, interne presentaties, overleg Ondernemingsraad met de Bestuurder, stakeholderdialoog 2017
Aandeelhouders Shell Nederland B.V., Esso Nederland B.V., EBN B.V., Nederlandse Staat Aandeelhoudersvergaderingen, Expertoverleg, Adviescommissie, Auditcommissie, College van Gedelegeerde Commissarissen, Raad van Commissarissen, stakeholderdialoog 2017
Producenten en Transport Gasleveranciers, GTS Overleg met accountmanagers, relatie-evenement, stakeholderdialoog 2017
Rijksoverheid en markttoezichthouders Autoriteit Consument en Markt (ACM) Via Energie Nederland, Ad hoc overleg, stakeholderdialoog 2017
Kennis- en onderwijsinstellingen Hanzehogeschool, RuG, New Energy Coalition, Clingendael, CE Delft Stages, gastcolleges, projectbijdragen, stakeholderdialoog 2017
Brancheorganisaties Vereniging Energie Nederland, KVGN, Eurogas, VEMW, Nogepa, EFET, EASEE Gas Periodiek overleg, deelname werkgroepen, bestuurslidmaatschap, Energiepodiumdiners*, stakeholderdialoog 2017
Maatschappelijke organisaties NBR/Spaar Klimaat, Greenpeace, Stichting Natuur en Milieu Energiepodiumdiners, stakeholderdialoog 2017
Regionale partijen Sponsorpartijen, regionale leveranciers niet-gas, gemeenten, lokale overheid Relatie-evenement gesponsorde partijen, periodiek overleg, stakeholderdialoog 2017

* De website www.energiepodium.nl, een initiatief van GasTerra, bestaat sinds 2010 en heeft tot doel de discussie over de energievoorziening te verbreden en te verdiepen door standpunten uit te wisselen. Door het jaar heen worden zogenaamde energiepodiumdiners georganiseerd, waar energiespecialisten afkomstig uit de industrie, de wetenschap, de overheid, de politiek en maatschappelijke organisaties met elkaar van gedachten wisselen over actuele thema’s. 

In 2017 waren de materiële onderwerpen: positie van gas, health & safety, transparantie, duurzame(re) producten, leveringszekerheid korte termijn en de toekomst van GasTerra. Hierop zijn doelstellingen geformuleerd voor 2017. In de materiële onderwerpen voor 2018 komen de aspecten die stakeholders en GasTerra binnen deze thema’s belangrijk vinden terug.

In onderstaand overzicht zijn de doelstellingen op de materiële onderwerpen van 2017 en de daarbij behaalde resultaten weergegeven.

Materieel onderwerp Doelstelling 2017 Resultaat
Positie van gas GasTerra draagt de propositie van de gassector ‘Gas Op Maat’ uit.


GasTerra draagt bij aan de verstandige transitie naar een klimaatneutrale energievoorziening:

In 2017 zullen bij meer dan 100 huishoudens op Ameland hybride warmtepompen zijn geplaatst en zullen de eerste ervaringen die zijn opgedaan met de sociale, economische en technische aspecten van deze verwarmingstechniek worden gerapporteerd.

In 2017 worden de voorbereidingen getroffen voor het plaatsen van een vergister bij de Rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) van Ameland.
GasTerra heeft de propositie uitgedragen tijdens bijeenkomsten en in nieuwsberichten.





In 2017 zijn circa 100 hybride warmtepompen geplaatst op Ameland. De ervaringen op sociaal, economische en technische aspecten worden in 2018 gerapporteerd.



Met steun van GasTerra werkt een consortium van bedrijven aan een plan voor een proeffabriek op Ameland
Duurzame(re) producten GasTerra maakt een plan van aanpak hoe het groengasproductie verder kan stimuleren en leidt samen met Gasunie een project over groen gas in het kader van Gas In een Langetermijn Duurzame Energievoorziening (GILDE).


GasTerra verwacht voor 2017 70 miljoen kubieke meter groen gas in te kopen.
Met de in 2017 opgericht afdeling Groen gas wil GasTerra intensiever en gerichter bijdragen aan de groei van de productie en het gebruik van groen gas.

Het project over groen gas in het kader van GILDE loopt nog steeds. 

GasTerra heeft in 2017 46 miljoen kubieke meter groen gas ingekocht.
Leveringszekerheid korte termijn GasTerra komt de contractuele verplichtingen volledig na en hanteert voor de leveringszekerheid van zijn portfolio een faalnorm van één uur falen in 20 jaar. GasTerra is de contractuele verplichtingen nagekomen.
Transparantie GasTerra streeft bij het opstellen van het jaarverslag naar minimaal 150 en maximaal 170 punten op de Transparantiebenchmark. GasTerra heeft in 2017 een score van 168 behaald op de Transparantiebenchmark.
Toekomst van GasTerra GasTerra heeft in GasTerra 2018 een daling toegezegd in exploitatiekosten en in aantal fte’s.
De exploitatiekosten blijven binnen (het lagere) budget.

GasTerra behaalt de financiële doelstellingen.
De toegezegde daling in exploitatiekosten en het aantal fte’s alsmede de financiële doelstellingen zijn behaald

Management van materiële onderwerpen

MVO is bij GasTerra een integraal onderdeel van de strategie en daarmee verankerd in de dagelijkse bedrijfsvoering. Zoals beschreven in het hoofdstuk ‘In dialoog met onze omgeving’ neemt GasTerra de materialiteitsmatrix en de bijbehorende doelstellingen en activiteiten op in het Business Plan, dat wordt goedgekeurd door de Raad van Commissarissen. De voortgang van de doelstellingen en activiteiten wordt in de reguliere rapportagecyclus meegenomen en maandelijks besproken met de directie en op kwartaalbasis met het College van Gedelegeerde Commissarissen en de Audit Commissie.

Verslaggevingsprincipes

Informatie Definitie /berekeningsmethode
Ziekteverzuim (in procenten) Het aantal verzuimde kalenderdagen (inclusief weekenden) in de observatieperiode, gedeeld door de personeelsomvang (in voltijdequivalenten), vermenigvuldigd met het aantal kalenderdagen in de observatieperiode.
Gemiddelde verzuimfrequentie Het gemiddelde aantal keren dat een medewerker zich ziek meldt per jaar.
Gasverbruik Het gasverbruik van het kantoorpand van GasTerra aan de Stationsweg in Groningen conform de eindafrekening van de energieleverancier.
Elektriciteit Het elektriciteitsverbruik van het kantoorpand van GasTerra aan de Stationsweg in Groningen conform de eindafrekening van de energieleverancier.
Waterverbruik Het waterverbruik van het kantoorpand van GasTerra aan de Stationsweg in Groningen conform de eindafrekening van het waterbedrijf.
Papierverbruik Het papierverbruik conform de tellerstanden van de leverancier van de kopieerapparaten.

Feiten en cijfers

Personeelsontwikkelingen

Per 31 december 2017 waren 165 (152,4 Fte) medewerkers in vaste dienst bij GasTerra ten opzichte van 177 (165 Fte) ultimo 2016. Om de flexibiliteit te bevorderen is het beleid sinds 2014 dat GasTerra in principe alleen nog nieuwe medewerkers aanneemt via het zogeheten ‘payrollingsysteem’. Dit houdt in dat het personeel in dienst komt van een payrollbedrijf onder vergelijkbare arbeidsvoorwaarden als bij GasTerra.
 
GasTerra heeft een eigen cao en het personeel van GasTerra is actief betrokken bij de bedrijfsvakbond VPG2. Op 1 januari 2016 liep de cao af. Met ingang van 2018 is een nieuwe cao afgesloten, waarbij partijen zijn overeengekomen dat voor de jaren 2016 en 2017 de vorige cao van kracht bleef.  

GasTerra is samen met N.V. Nederlandse Gasunie aangesloten bij de Stichting Pensioenfonds Gasunie. De medewerkers van GasTerra hebben een pensioenregeling die hier is ondergebracht. Een toelichting op deze regeling is opgenomen in de jaarrekening.

   2017 2016
Fte (ultimo jaar) 152,4 165*
Aantal (ultimo jaar) 165 (121 mannen en 44 vrouwen) 177 (130 mannen en 47 vrouwen)**
Arbeidscontract bepaalde tijd (ultimo jaar) - -
Arbeidscontract onbepaalde tijd (ultimo jaar) 165 177
Medewerkers onder cao (ultimo jaar) 141 152
Medewerkers via payrolling (ultimo jaar) 13 15
Participatiewet (ultimo jaar) 3 3
Detacheringen (ultimo jaar) 8 6
Stagiaires (ultimo jaar) 5 4
Organisatiegraad >80% >80%
Uitstroom 13 7
Instroom 1 -
Ziekteverzuim 1,6% 3%
Gemiddelde verzuimfrequentie 1,03 0,89
Ongevallen met verzuim - 1

* In het jaarverslag over 2017 hanteren we een andere wijze voor het bepalen van de aantallen dan in 2016. De vergelijkende cijfers voor 2016 zijn overeenkomstig deze nieuwe definitie aangepast. 
** In het jaarverslag 2016 zijn foutieve getallen voor de man/vrouw verdeling weergegeven. Dit zijn de correcte aantallen.

GasTerra's voetafdruk

Wij vinden het belangrijk dat duurzaamheid zich wortelt binnen én buiten onze organisatie. GasTerra helpt zijn klanten hierbij, maar we zijn ons ook bewust van de impact van onze eigen bedrijfsvoering. Bij de inkoop van niet-gas gerelateerde producten en diensten wordt duurzaamheid, naast prijs en kwaliteit, als criterium meegenomen bij de keuze uit het aanbod. Daarnaast wordt ook gekeken naar de vestigingsplaats van de leveranciers. Wij werken bij voorkeur samen met lokale leveranciers om de Groningse economie te stimuleren.

Door de aard van onze activiteiten is de voetafdruk van onze onderneming beperkt. Toch proberen we die waar mogelijk verder te minimaliseren. Dit doen we bijvoorbeeld door het eigen energieverbruik te monitoren, maar ook door medewerkers te stimuleren met het openbaar vervoer of de fiets te reizen. Door flexplekken en digitale voorzieningen te faciliteren maken we thuiswerken mogelijk.

GasTerra compenseert de CO2-uitstoot voor vliegreizen en de leaseauto’s. Daarnaast compenseren we de CO2-uitstoot van ons kantoor door zogenaamde ‘carbon credits’ van de Climate Neutral Group (CNG) te kopen. De compensatie gaat via een duurzaam Gold-Standard-project, waarbij geïnvesteerd wordt in biogasinstallaties voor gezinnen in Tanzania.

Voetafdruk GasTerra 2017 2016
Gasverbruik 38.743 kubieke meter 27.174 kubieke meter
Elektriciteitsverbruik 377.265 kWh 348.619 kWh
Waterverbruik 1.163 kubieke meter 1.270 kubieke meter
Papierverbruik 319.416 vellen 333.336 vellen
Regionale inkoop niet-gas gerelateerde goederen en diensten 7,5 miljoen euro (totale uitgaven inkopen 18,1 miljoen euro) 26,4 miljoen euro (totale uitgaven inkopen 36,8 miljoen euro)

Betrokkenheid bij de regio

Als Gronings bedrijf richten wij ons met sponsoring primair op de stad en regio Groningen. GasTerra sponsort verschillende activiteiten op het gebied van cultuur, educatie, maatschappij en breedtesport. Sponsoring heeft primair een maatschappelijke functie, maar daarnaast brengen we ook de naam van de onderneming en de bedrijfsactiviteiten onder de aandacht.

In 2017 gaven we 326.000 euro uit aan sponsoring en donaties (in 2016: 500.000 euro). In verband met de veranderde marktomstandigheden en de daaruit voortvloeiende noodzaak om de kosten terug te brengen is ook het sponsor- en donatiebudget verminderd. We ontvangen nog steeds veel sponsoraanvragen. In reactie daarop wordt minder geld besteed per sponsoring, zodat we maatschappelijke partners kunnen blijven ondersteunen. Sponsorcontracten hebben in beginsel een beperkte looptijd, zodat ook nieuwe partijen in aanmerking komen voor een financiële bijdrage.

Het doel van het in 2015 gestarte project ‘GasTerra voor Groningen’ is een bijdrage te leveren aan een structurele versterking van de Groningse economie. Daarbij hebben we ook oog voor het imago van gas en de rol van GasTerra in de provincie Groningen. Dit doen we onder andere door in financiële zin en het delen van kennis en middelen deel te nemen aan De Uitdaging en via de in 2017 opgerichte Stichting 'Het GasTerra Meer met Minder Fonds'. Het doel van dit fonds is het stimuleren van energiebesparing bij maatschappelijke instellingen waar medewerkers van GasTerra actief zijn. Dit gebeurt door het verstrekken van een renteloze lening die door de besparingen op de energierekening wordt “terugverdiend”. Het geld dat terugkomt kan weer gebruikt worden voor nieuwe investeringen in energiebesparing. Het eerste project is in 2017 uitgevoerd bij Golfclub Semslanden in Gasselte.

Standaarden en normen

GasTerra hecht er veel waarde aan dat de kwaliteit en integriteit van het handelen van de medewerkers is geborgd. Om die reden is onder meer een gedragscode met normen en waarden opgesteld. Nieuwe medewerkers van GasTerra conformeren zich formeel aan de gedragscode aan het begin van hun dienstverband. Ook wordt de gedragscode regelmatig binnen de organisatie onder de aandacht gebracht. Een Compliance Officer is aangesteld die onder andere verantwoordelijk is voor de uitvoering van het jaarlijkse complianceprogramma. Doel hiervan is het bewust maken van de medewerkers van de plicht tot naleving van wettelijke eisen en andere regulering die op GasTerra van toepassing zijn. Alle medewerkers zijn verplicht dit programma te volgen.

Een interne auditor licht op gezette tijden de afdelingen door om na te gaan of ze zich aan alle procedures houden. De resultaten van de audits worden met de directie en de accountant doorgesproken, alsmede met de Audit Commissie. In 2017 zijn er geen meldingen geweest van medewerkers die zich niet aan de gedragscode en aanvullende procedures hebben gehouden. Tevens beoordelen we voortdurend of de gedragsregels en -procedures aangepast of aangevuld moeten worden.

GasTerra heeft twee vertrouwenspersonen aangesteld waarvan één voor ongewenste intimiteiten. Daarnaast is er een klachtenprocedure en een klokkenluidersregeling. Wanneer medewerkers bezwaren of klachten hebben of misstanden constateren, waarvoor de oplossing niet kan worden gevonden bij collega's en leidinggevenden, kunnen ze hier gebruik van maken. In 2017 zijn geen misstanden of gevallen van discriminatie gemeld, heeft niemand een klacht ingediend bij de klachtencommissie en is geen gebruik gemaakt van de klokkenluidersregeling.

Informatiebeveiliging is van het grootste belang voor het functioneren van een handelsonderneming zoals GasTerra. Continue aandacht voor informatiebeveiliging is cruciaal door de toenemende dreigingen en de professionalisering van de cybercriminaliteit. De best practices van de ISO27001 normen vormen het uitgangspunt bij de processen die te maken hebben met het management van de informatiebeveiliging. Om te toetsen of de informatiebeveiliging nog voldoet worden legal- en social hacks uitgevoerd. De bewustwording van het personeel op dit gebied is essentieel en daarom wordt het onderwerp regelmatig onder de aandacht gebracht. 

Lidmaatschappen

We participeren in verschillende samenwerkingsverbanden binnen de keten. Daarbij streeft de onderneming verschillende doelen na zoals het ondersteunen van klanten bij het verduurzamen van productieprocessen (Milieu Plan Industrie), kennisuitwisseling, het ontwikkelen van innovatieve gastoepassingen, het uitdragen van de voordelen van gasinzet in de transitie naar een duurzame energievoorziening en het verbeteren van regulering. GasTerra is op organisatieniveau lid van de volgende organisaties en verenigingen:

International Gas Union (IGU)
Project Delta Group
Eurogas
European Federation of Energy Traders (EFET)
EASEE GAS
Clingendael
Energie Nederland
KVGN

Daarnaast neemt GasTerra deel aan regionale, lokale of functiegerelateerde verenigingen en initiatieven.